Brandstapelangst; de oeroude angst van vrouwen om zichtbaar te zijn en zich uit te spreken. We denken aan de heksenvervolgingen. Waarom blijven we eigenlijk de term ‘heks’ gebruiken, vraag ik me af.

Het waren immers geen heksen. Heksen bestaan alleen in sprookjes. Het waren brute vrouwenvervolgingen. Wanneer mijn vriend mij grappenderwijs ‘heks’ noemt, zeg ik: ‘dankjewel voor het compliment, je bedoelt een hele wijze vrouw!’. Het waren wijze vrouwen die ‘te veel’ waren, die de mond gesnoerd moesten worden, TE VEEL vrouwen dus! Mijn gedachten gaan naar hedendaagse mondige vrouwen die zich niet de mond laten snoeren, ondanks de bittere omstandigheden, zoals een Gisèle Pelicot, Kaouthar Darmoni of Kamala Harris.

Roxane Paalman schrijft in haar boek ‘Vrouw – Hoe oude mythen en verhalen doorwerken in ons leven nu’ dat zij schrijft voor alle generaties vrouwen vóór haar.

De vrouwen die zich niet mochten of konden uitspreken. Ze is dankbaar voor het feit dat zij zich wel (publiekelijk) mag uitspreken. Ik herken die dankbaarheid. Ik ben dankbaar voor alle vrouwen vóór mijn generatie.

“Owning our story and loving ourselves through that process is the bravest thing that we’ll ever do.”
– Brené Brown

Als die vrouwen vóór ons er niet waren geweest, als die vrouwen niet waren opgestaan en hadden gevochten voor hun rechten, dan had ik me vandaag, met alle vrouwen om mij heen, in een minder fortuinlijke positie bevonden.

Roxane geeft aan dat ze ook schrijft voor de mensen na haar.

Ik vind het magisch om te bedenken hoe ik verbonden ben met mijn overgrootmoeders, mijn tantes, mijn moeder en al die mooie vrouwen vóór mij, maar ook met de meisjes die na mij geboren worden. We zitten in een soort van DNA-streng en zijn gekoppeld aan elkaar. We krijgen informatie door van de mensen die ons voorgingen. Ik vind dat we de plicht hebben om deze informatie door te geven aan de generatie die ons opvolgt. Het is een zeer serieuze en belangrijke overlevering van informatie die wij vrouwen moeten doen.

Roxane Paalman noemt die overlevering in haar boek zo treffend ‘her-story’, het vrouwelijke dat ‘ooit als hoogste godheid werd vereerd’, in tegenstelling tot ‘his-story’, de geschiedenis die uit het perspectief van de man verteld werd. His-story werd de norm omdat mannen de macht én dus een stem hadden (hebben?). In dit licht begrijp je waarom verhalen van sterke en krachtige vrouwen werden ‘weggeschreven’, zoals Roxane dat noemt. De verhalen werden misvormd door de lens van de man, de male gaze.

De vrouwen kennen de verhalen: ‘Ik ben niet goed genoeg.’ We kennen de oordelen die we hebben over ons eigen lichaam, ons uiterlijk. Iets met ‘te veel vrouw’. Verrassend dat die blik eigenlijk niet van ons, vrouwen, is, maar van de man, misvormd door de mannelijke lens.

Laten we de streng die de sterke en krachtige vrouwen vóór ons aan elkaar hebben geregen, herstellen en voortzetten. Doe het voor jezelf, doe het voor de vrouwen vóór ons, doe het voor onze dochters. Welk verhaal heb jij te vertellen, welk voorbeeld ben jij voor andere vrouwen? Welke verhalen heb jij door te geven? Welke verhalen hebben wij recht te zetten?