Ik kom veel vrouwen tegen die moeite hebben om hun grenzen te bewaken. Moeite om niet over die grenzen heen te laten lopen. Voor mannen werkt het anders, en dat is prima, voor die mannen. Voor vrouwen is dat niet prima en soms zelfs (levens)bedreigend.

Mijn moeder leerde mij dat ik niet duidelijk genoeg kon zijn tegen een man. Wat voor ons vrouwen vaak intuïtief is, wat wij aanvoelen, werkt voor mannen niet altijd hetzelfde.

Een van mijn klanten wist niet hoe ze het ‘nee’ van haar directeur kon ombuigen tot een ‘ja’. Ik legde haar uit dat meisjes van jongs af aan vaak niet geleerd wordt voor zichzelf op te komen, om te onderzoeken hoe het werkt in de wereld, eropuit te gaan. Daar waar jongens vaak ‘stoer’ en ‘avontuurlijk’ mogen zijn en met een pleister op de kapotte knie weer naar buiten worden gestuurd, worden meisjes geknuffeld en getroost.

Jongens leren dus doorgaans vaker om door te gaan. Meisjes leren niet dat er nog een andere weg is na het ‘vallen’. Niet zo gek dat veel vrouwen blijven hangen in een soort ‘slachtofferrol’, in een mindset van ‘ik ben niet goed genoeg’ als ze een ‘nee’ krijgen te horen. Toen ik mijn klant haar mindset spiegelde en haar expertise benoemde, ging ze met een grote portie zelfvertrouwen terug naar de directeur.

Toen ik haar weer zag, leek het alsof er een andere vrouw tegenover me zat. Met een grote glimlach en verbazing vertelde ze me dat de directeur een handtekening had gezet onder haar voorstel. Ik vraag me af of de directeur haar bewust ‘terug had gestuurd’ om haar te laten ervaren wat het is om voor je zaak te gaan staan en hoe je een ‘ja’ kunt realiseren.

Ik las een nieuwsbericht over een man van 81 die zijn echtgenote van 72 heeft gedood. Zij wilde geen seks meer met hem. Deze vrouw had blijkbaar in haar leven ook geleerd dat je niet duidelijk genoeg kunt zijn tegen een man. Hij bleef echter opnieuw vragen. Hij verklaarde dat haar antwoord elke keer “weer nee, nee, nee” was.

“No is a complete sentence.”

— Anne Lamott

Hoe komt het dat sommige mannen menen dat vrouwen hun bezit zijn? De vrouw in kwestie was bang voor femicide en op zoek naar een woning. De man was bang dat ze hem zou verlaten na een huwelijk van 45 jaar. Hij nam haar bankpas af omdat hij dacht dat ze dan wel zou blijven en omdat hij heel veel van haar hield.

Het was een man die zijn vrouw onder controle wilde houden. Ik denk aan de ‘11 Red Flags’ van Yesim Candan. De negen stappen van love bombing naar stalking. De vrouw in kwestie had het door en wilde hem en de situatie ontsnappen. Nummer acht van de red flags is financiële controle: de bankpas die hij innam.

En denken we vaak dat het wel weer een of andere engerd zal zijn die tot dit soort gruwelijkheden in staat is? Niets is minder waar. Er konden geen persoonlijkheidsstoornissen bij de man in kwestie worden vastgesteld.

Ik vraag me af wat deze man geleerd heeft als kleine jongen over de betekenis van ‘nee’ van een vrouw.